Artikel in “Afscheid”, de uitvaartspecical bij Wijchens weekblad “de Wegwijs” Maart 2018

Herinnerings-monumenten in atelier TerrAzul

Ze zit, zo zegt ze zelf, eigenlijk haar hele leven al met haar handen in de klei. “ik heb iets met de elementen: water, aarde, lucht en vuur”. Maar pas nadat daar wat toevalligheden aan waren toegevoegd ontwikkelde Ine van Gaalen in haar atelier TerrAzul een aparte afdeling met herinnerings-monumenten. En daar kwam ook weer een nieuwe activiteit uit voort: het werken aan rituelen. “Want rituelen, zegt Ine “zijn helemaal niet raar, het is eigenlijk hetzelfde als wat er altijd in de kerk gebeurde, alleen nu persoonlijker”.

Ine van Gaalen [58] was bezigheidstherapeute en docent gezondheidskunde. Pottenbakken was altijd al een hobby. Ine: ”Nu is het dat eigenlijk nog steeds wel. Ik doe nog altijd wat ik leuk vind. Maar nu ook in opdracht van nabestaanden”.

Een uitvaart van een vriendin gaf verdieping aan haar artistieke activiteiten. Ine: “We mochten na de plechtigheid iets van een schaal pakken. Als herinnering. Ik nam een kraal, maar wist eigenlijk niet wat ik ermee wilde doen. Uiteindelijk heb ik deze nagemaakt. Pas nadat mijn vader overleed kwam er een idee bij me op. Ik had voor mijn vader, die muzikaal was, een trommeltje gemaakt. Dat zette ik op de kraal die ik had nagemaakt. En zo ontstond een totempaal van herinneringen aan dierbaren die waren overleden.

Mijn partner zei dat ik die totempaal een keer mee moest nemen naar een kunstmarkt waar ik stond. Ik dacht nog: pff, hallo, dat is van mij, privé…..Maar ik kreeg daar zoveel reacties op. Mensen die geëmotioneerd voor dei totempaal stonden. Heftig. Maar ik vond het ook bijzonder. En toen ik daarna op de kunstmarkt in Wijchen werd aangesproken door iemand die lijkwades maakt en die iets wilde met de vuurschalen die ik daar exposeerde, ben ik me er intensiever mee bezig gaan houden”, aldus Ine.

Rituelen
“Nu vind ik het mooi en bijzonder dat mensen hier naartoe komen, met een foto of een idee, vertellen over hun herinneringen. Of ze willen dat ik van een bepaald object iets maak. Wat ik doe noem ik vormgeven aan verlies. Voor mij ontwikkelt het steeds verder. OP 2 november [Allerzielen, red.] stond ik met een vuurschaal op het kerkhof van Wijchen. Mensen konden een papiertje met daarop een wens of een boodschap voor een overledenen aan het vuur geven. Als je daarbij staat en ziet hoe dat mensen aangrijpt…maar het is ook wel logisch.

Vroeger vonden die rituelen, ik noem ze trouwens “een stapje dichter komen bij wat je niet begrijpt”, plaats in de kerk. Iedereen begreep dat. En ik denk: we kunnen de kerk wel verlaten, maar rituelen hebben de meeste mensen toch nodig om een vorm aan hun verlies en verdriet te geven”.

Ik word zelf ook wat ouder. Je verliest meer mensen die je dierbaar zijn. Misschien dat dat ook meespeelt. Mijn fascinatie voor vuur, voor klei, past ook in dat plaatje. Daarbij het feit dat meer mensen zoeken naar een persoonlijke manier van afscheid nemen, het maakt allemaal dat ik nu regelmatig met wildvreemde mensen, hier in het atelier, praat over de dood, over hun dierbaren en hoe zei die zich willen herinneren. En daar mag ik dan vorm aan geven. Dat is eigenlijk allemaal heel toevallig zo tot stand gekomen”, besluit ze.

Artikel op website van “afscheidswijzer Nijmegen” 2017

https://afscheidswijzer.nl/actueel/inspiratie-afscheid-overlijden/totempaal-als-blijvende-herinnering-aan-overledene

Na een overlijden kunnen rituelen en herinneringen troost bieden. Iedereen heeft zijn eigen manier om de herinneringen aan een overleden geliefde levend te houden. Ine van Gaalen helpt mensen hierbij via het ontwerpen van persoonlijke urnen en herinneringsobjecten. We spraken met de keramiste over haar werk, herinneringen vangen in objecten en de bijzondere ontmoetingen die ze door haar werk heeft.

en keramist in de uitvaartbranche, hoe kom je daar nou terecht?

"Dat begon na het overlijden van een kennis. Tijdens haar uitvaartdienst kregen we een kleine herinnering aan haar mee naar huis en dat raakte me diep. Ik kreeg een bijzondere kraal, die ik uiteindelijk nagemaakt heb in klei. Toen kort daarop mijn vader overleed heb ik zijn favoriete muziekinstrument verwerkt in een kraal. De kraal heeft de vorm van een trommel en in het glazuur heb ik een beetje van zijn as verwerkt. Dat was het begin van de serie herinneringskralen die nu mijn bekende memoriamtotem vormen. Die maakt indruk op mensen en sindsdien krijg ik regelmatig de vraag of ik een persoonlijk herinneringsobject wil maken".

Foto: De memoriam totem van keramiekatrelier TerrAzul

Je maakt dus niet alleen urnen, maar ook persoonlijke herinneringsobjecten. Wat is precies het verschil tussen beide? En wat maakt de objecten die je maakt zo persoonlijk?

"Een urn is, plat omschreven, een pot die afgesloten kan worden. Een plek om as in te bewaren. Een herinneringsobject is een voorwerp of beeld dat herinnert aan de overledene. Soms maak ik een combinatie van die twee, bijvoorbeeld een kip met een dekseltje. Je ziet dan niet direct op het eerste gezicht dat het een urn is".

Hoe zorg je dat een object echt bij de overledene en de herinneringen aan hem of haar past?

"Alles wat ik maak doe ik in goed overleg, het wordt helemaal afgestemd op de persoonlijke wens van iemand. Het begint met een gesprek, hier in mijn atelier, over wensen en ideeën, over maat, vorm en kleur en of er iets in verwerkt moet worden. Wat ik vaak doe is op het dekseltje iets bevestigen zoals een steen, een stukje hout, metaal of een sieraad. Eigenlijk kan alles wat er qua formaat bij past verwerkt worden op een deksel, in de urn zelf of in het herinneringsobject. Zo heb ik ook urnen waarin een glaskraal zit met een plukje haar of een beetje zand: er zijn allerlei vormen van herinneringen aan de overledene te bedenken".

Waar laat je je, naast de wensen van degene die je een opdracht geeft, door inspireren?

"Ik hou van rituelen en symbolen, dat zie je dan ook veel in mijn werk. Tekst, tekens of symbolen zie je daarnaast vaak terug in mijn objecten. Qua kleur wissel ik heel veel, eigenlijk is alles mogelijk, van kleurrijk tot rustige aardse tinten. Soms verwerk ik as in een glazuur. Wat ik erg fijn vind om te doen is het werk polijsten: dan wordt het super glad. Daarna stook ik het keramiek in verschillende ovens die ik zelf buiten heb gebouwd, dit geeft het oppervlak een hele speciale en unieke uitstraling. Veel van mijn werk dankt z’n speciale uiterlijk aan het werken met vuur en rook van bij voorbeeld de RAKU-ton, de papieroven of pitfire (verschillende soorten ovens, red.). Soms wil iemand er graag bij zijn als het werk wordt gestookt, dat mag natuurlijk altijd, zulke ontmoetingen vind ik heel speciaal".

Komt het ook weleens voor dat mensen van te voren niet precies weten wat ze willen?

"Dat komt soms voor. Als dat zo is gaan we er eerst samen goed voor zitten. Ze vertellen wat over hun herinneringen en wat ze er zo dierbaar aan is. Dat proberen we te vatten in vorm en kleur. Ik heb hier voorbeelden en foto’s waar je ideeën uit kunt putten. Dat hele proces van er samen voor gaan zitten, schetsen en proefjes maken tot aan het eindproduct vind ik erg bijzonder en geeft mij veel voldoening. Soms zijn er ook mensen die graag zelf aan de slag willen met materialen. Dat kan ook, onder begeleiding van mij, alleen of juist met een paar mensen samen. Een combinatie van zelf doen en samen doen kan ook".

Nieuwsgierig geworden naar Ine van Gaalen en haar werk? Kijk dan op www.terrazul.nl

 

Artikel op de website van The Walk of Wisdom 2017

Vuurbol Wijchen: een nieuw pelgrimsritueel?

 

Deze winter werden we benaderd door Ine van Gaalen van keramiekatelier Terrazul in Wijchen. Ze was zich aan het voorbereiden om de Walk of Wisdom te lopen en zag dat de route langs haar atelier ligt. Daar heeft ze een ‘wensvuurbol’ waar mensen een wens of andere gedachte aan het vuur kunnen toevertrouwen. Zou dat misschien een mooi ritueel kunnen zijn voor pelgrims?

Nu zijn Manja en ik voorzichtig als het gaat om de invulling van de route met nieuwe symbolen of gebruiken. We willen graag de rust en ruimte behoeden en de route niet volgooien met allerlei dingen die je moet doen. Dan wordt de Walk of Wisdom voor ons te veel een kermis waar je dingen beleeft die anderen voor je aanbieden, in plaats van dat je je eigen binnenwereld in stapt.

Maar het aanbod van Ine was ontspannen en vrij. Pelgrims hoefden niet voor het vuur te betalen en konden ook gewoon doorlopen als het hen niet aansprak.

Verrassend
Kortom, Manja en ik waren nieuwsgierig en zijn eind mei bij Ine op bezoek gegaan. Het werd een aangename verrassing.

Het atelier bleek aan een enorme, schitterende tuin te liggen. Het leek wel een klein landgoed. Ine zelf bleek warm en gelukkig: ze was ooit docent, maar werd op een dag wakker met het vaste voornemen het roer om te gooien. Dat werd het keramiekatelier Terrazul. Het atelier werd een succes en het was duidelijk aan Ine te zien dat ze op haar plek was.

Ik vond het mooi om te horen hoe ze zelf de Walk of Wisdom aan het lopen is: in elf etappes met steeds andere mensen die in haar leven een inspiratiebron zijn. Na elke etappe maakt ze iets dat uit de wandeling voortkomt en zo groeit voor haar een nieuw kunstwerk. Op dezelfde verbonden manier werkt ze met materialen die ze vindt of die haar worden aangereikt.

Wensvuurbol
De Wensvuurbol staat bij haar achter in de tuin. Pelgrims kunnen zich in het atelier melden om dan op eigen gelegenheid naar de bol te lopen. Er staat een beschut bankje waar je in alle rust even kunt zitten om stil te staan bij iets dat je aan het vuur wilt toevertrouwen. De bol lijkt op een aarde.

Locatie
De vuurbol staat in de derde editie van de routegids beschreven op routekaart 24. In de andere edities kun je het atelier op dezelfde kaart vinden, je loopt er langs na bolletje 5 in de routebeschrijving op de Ravensteinseweg 300.

Bij de voordeur hangt een bordje “Welkom Pelgrim” als het atelier open is, dan kun je de oprit oplopen. Bij het atelier zelf hangt een ‘pelgrimsbel’ die je kunt aanslaan als je Ine niet ziet (mogelijk is ze in de tuin bezig).

Gewoon even zitten
Ook de pelgrim die gewoon even in de paradijselijke tuin wilt zitten, is welkom. Dan merk je zelf wel of je iets met het vuur wil doen.

We zijn blij met deze nieuwe, warme plek en heel benieuwd of pelgrims er gebruik van gaan maken. Van harte aanbevolen!